Lekcja 24 · Dane
Model kontra rzeczywistość. Pomyłka
Dobry model umie powiedzieć, o ile się pomylił. Bez R².
Po tej lekcji
- Liczysz przewidywanie minus pomiar.
- Widzisz znak i mniej więcej wielkość.
- Nie ogłaszasz modelu „prawdziwym” po jednym trafieniu.
Sytuacja
Lokata z lekcji 15 obiecała po 3 latach około 1158 zł. Bank wypłacił 1140 zł (podatek, inna kapitalizacja, zaokrąglenia). Pomyłka: 18 zł ≈ 1,6% względem wypłaty. Drugi przykład: szkic choroby z lekcji 21 vs to, ilu naprawdę zostało w domu.
Karta modelu: dane, założenia, parametry
| Wielkość | Symbol | Wartość | Jednostka | Skąd się wzięła | Rodzaj |
|---|---|---|---|---|---|
| Przewidywanie modelu | ŷ | np. 18 chorych | osoby albo zł | wzór | wynik modelu |
| Pomiar / wypłata | y | np. 9 chorych | ta sama | dziennik / wyciąg | dana |
| Różnica | ŷ−y | +9 | ta sama | odejmowanie | wynik (pomyłka) |
| Pomyłka względna | |ŷ−y|/y | 100% w dniu 5 | % | gdy y≠0 | wynik |
Lokata obiecała 1158 zł, bank wypłacił 1140 zł. Pomyłka 18 zł ≈ 1,6%.
| Dzień | Model | Pomiar | Różnica |
|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 2 | 0 |
| 3 | 8 | 5 | +3 |
| 5 | 18 | 9 | +9 |
Sprawdź się. Mała pomyłka jednego dnia znaczy:
Ćwiczenia samodzielne
- Dla tabeli powyżej narysuj dwie serie matplotlib: model vs pomiar.
- Policz pomyłkę procentową w dniu 5.
- Wskaż założenie z lekcji 21, które najpewniej puchnie różnicę.
- Weź swoją lokatę z lekcji 17 i wymyśl „prawdziwy” wypłat 2% niższy. Podaj różnicę w zł.
Odpowiedzi (dopiero po samodzielnej pracy)
- scatter/plot dwóch list.
- (18−9)/9 = 100%.
- Brak wyzdrowień albo za duże p.
- Zależnie od Twojej liczby.