Lekcja 22 · Dynamika

Wykres: odczyt i pytanie co jeśli

Wykres służy do odczytu i jednego wariantu. Nie do wróżenia 500. dnia. Najpierw karta: co jest na osiach, co jest parametrem „co jeśli”.

Po tej lekcji

Odczytujesz z osi z jednostką.
Zmieniasz jeden parametr i porównujesz krzywe.
Nie ekstrapolujesz poza zakres, który model policzył.

Jak czytać wykres modelu

Weź dowolny PNG z lokaty, wzrostu albo choroby. Zanim powiesz „widać, że rośnie”, podpisz osie tak, jak w karcie.

Oś X: dni, lata, miesiące — jednostka musi być na etykiecie, nie tylko w tytule pliku.
Oś Y: osoby, złote — bez jednostki odczyt jest zgadywaniem.
Kształt: hamuje, przyspiesza, czy równo? To zdanie po polsku, nie „fajna krzywa”.

Karta odczytu (nie nowy model — ten sam, tylko oczy)

Wielkość	Symbol	Wartość	Jednostka	Skąd się wzięła	Rodzaj
Oś X	`t`	np. 0…8	lata	model, nie wróżka	dana siatki
Oś Y	`x`	stan	zł albo osoby	wynik modelu	wynik
Parametr „co jeśli”	`p albo I₀`	jedna gałka	zależnie	karta modelu źródłowego	parametr
Wartość poza zakresem	`—`	zakazana	—	nie liczona	nie wynik

Rodzaj: dana z dokumentu lub pomiaru; założenie — świadome uproszczenie; parametr — gałka, którą kręcimy w wariantach; wynik — to, co model ma policzyć.

Uczciwe „co jeśli”: ruszasz jeden parametr, ten sam przepis, dwie serie albo dwa PNG. Nieuczciwe: ołówek poza ostatni punkt do roku 100.

Ta lekcja nie wprowadza nowego wzoru. Ćwiczy czytanie modeli z lekcji 10, 15, 19 i 21.

Sprawdź się. Uczciwe „co jeśli” to:

Ćwiczenia samodzielne

Zrób przynajmniej dwa. Wynik Excel i Python ma się zgadzać z kartką.

Z dowolnego PNG z lekcji 10, 15, 19 albo 21 wypisz trzy odczytane liczby i jedną, której na wykresie nie ma.
Lokata: co jeśli p = 3% zamiast 5% — dwa wykresy albo dwie serie.
Choroba: co jeśli start I = 1 zamiast 2.
Napisz zdanie, którego nie wolno powiedzieć z wykresu 8 lat lokaty.

Odpowiedzi (dopiero po samodzielnej pracy)

Np. nie ma wartości w roku 40.
Wolniejszy wzrost.
Fala później.
„Za 40 lat na pewno będzie … zł.”